22 grudnia 2024 roku studenci kierunku „Neuroróżnorodność w miejscu pracy” na Uniwersytecie SWPS mieli okazję uczestniczyć w inspirującym webinarze zorganizowanym przez fundację Atypika. Wydarzenie, moderowane przez Anetę Dziedzic, zgromadziło entuzjastów tematów związanych z neuroróżnorodnością. Szczególne miejsce miała tego dnia prezentacja Marcii Brissett-Bailey pt. „Intersectional lens, race, Dyslexia and the Workplace”.
Powrót do korzeni: intersekcjonalność
Większosć zainteresowanych tematem neuroróżnorodności pamięta, że jest ona kategorią (poza rasą, płcią, orientacją seksualną), która pozwała w bardziej wielowymiarowy sposób rozumieć, dlaczego niektórym osobom tak trudno odnaleźć się w społeczeństwie. Kiedy te kategorie nakładają się na siebie – np. jest się kobietą w spektrum autyzmu, wówczas mamy doczynienia z dwoma krzyżującymi się kategoriami – tzn. płcią i neuroatypowością. Wielkość oraz interakcja poszczególnych kategorii określana jest jako intersekcjonalność.
Przykład Marcii pokazuje właśnie ten szerszy kontekst. Powinniśmy mówić więcej o dysleksji w kraju, gdzie czytanie jak największej ilości książek uznaje się za najwyższą formę czerpania wiedzy o świecie, a umniejsza inne tj. podcasty, filmy dokumentalne czy seriale na platformach streamingowych. Dodatkowo w Polsce jest coraz więcej imigrantów na studiach i tych szukających pracy. Marcia: czarnoskóra imigrantka mieszkająca w Wielkiej Brytanii, osoba neuroatypowa, a także kobieta, mówiła o tym niezwykle aktualnym temacie.
Mocne strony i wyzwania
Dysleksja to znacznie bardziej złożone zjawisko, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Nie ogranicza się wyłącznie do trudności z czytaniem i pisaniem, lecz obejmuje również wyzwania w zakresie umiejętności organizacyjnych, zarządzania czasem czy budowania poczucia własnej wartości. Osoby z dysleksją, szczególnie te należące do mniejszości, często doświadczają podwójnych trudności wynikających zarówno z ich neuroatypowości, jak i widocznych różnic społecznych.
Marcia Brissett-Bailey w swojej prezentacji przywołała teorię Thomasa Westa, który wyróżnia dwa rodzaje myślenia: niskopoziomowe i wysokopoziomowe. Podczas gdy osoby z dysleksją mogą zmagać się z wyzwaniami związanymi z niskopoziomowym myśleniem, takimi jak zapamiętywanie faktów czy nauka przez powtarzanie, często wykazują wyjątkowe zdolności w obszarze wysokopoziomowego myślenia. Są kreatywne, potrafią dostrzegać wzorce, wizualizować rozwiązania problemów i myśleć „poza schematami”. Te unikalne umiejętności sprawiają, że osoby z dysleksją mogą być nieocenionym wsparciem w zespołach, zwłaszcza tam, gdzie innowacyjność i nowe perspektywy mają kluczowe znaczenie. Niemniej jednak, ich codzienne funkcjonowanie może być utrudnione przez problemy z zarządzaniem czasem, organizacją pracy czy niską samooceną.
Wpływ na dobrostan
Marginalizacja, której doświadczają osoby z dysleksją, często prowadzi do problemów z samooceną, które mogą pozostawać niewidoczne na pierwszy rzut oka. Brissett-Bailey zwróciła uwagę na znaczenie tworzenia bezpiecznych przestrzeni, w których osoby te mogą się rozwijać, być akceptowane i czuć się wspierane. Kluczowe jest promowanie akceptacji różnic, umożliwienie pracy w środowisku dostosowanym do indywidualnych potrzeb oraz wspieranie rozwoju pewności siebie i nauki na błędach. Takie podejście sprzyja poprawie dobrostanu osób z dysleksją i pozwala im w pełni wykorzystać swój potencjał.
Dysleksja w miejscu pracy
Jednym z najważniejszych aspektów prezentacji była kwestia inkluzywności w miejscu pracy. Marcia Brissett-Bailey podkreślała, że dysleksja nie powinna być postrzegana jako przeszkoda, lecz jako źródło unikalnych umiejętności i perspektyw. Pracodawcy, którzy inwestują w szkolenia i narzędzia wspierające, mogą stworzyć środowisko sprzyjające wykorzystaniu potencjału osób neuroróżnorodnych. Ważne jest, aby miejsca pracy były elastyczne i uwzględniały różnorodne potrzeby pracowników, co pozwala na pełne zaangażowanie i efektywność. Wdrożenie takich praktyk nie tylko wspiera osoby z dysleksją, ale także przyczynia się do ogólnej poprawy kultury organizacyjnej.
Potrzeba zmiany narracji
Jednym z głównych przesłań Marcii Brissett-Bailey była potrzeba zmiany narracji wokół dysleksji. Zamiast skupiać się na trudnościach, należy podkreślać potencjał osób z dysleksją oraz ich unikalne zdolności. Edukacja społeczeństwa i pracodawców, kampanie społeczne promujące różnorodność oraz praktyki uwzględniające indywidualne potrzeby to kluczowe kroki w tym kierunku. Zmiana perspektywy pozwoli budować bardziej sprawiedliwe społeczeństwo i tworzyć przestrzeń, w której każdy będzie mógł w pełni realizować swój potencjał.
Kim jest Marcia Brissett-Bailey?
Marcia Brissett-Bailey, znana również jako @theblackdyslexic, jest jedną z najbardziej wpływowych osób działających na rzecz neuroróżnorodności. Została wyróżniona jako jedna z Top 50 Influential Neurodivergent Women w 2022 roku, otrzymała BDA Adult Award w tym samym roku oraz znalazła się na liście Top 80 Neurodiversity Evangelists in the UK for 2023. Jest również autorką i redaktorką książki pt. „Black, Brilliant, and Dyslexic”.
Marcia to uznana liderka opinii, która swoje doświadczenia i wiedzę przekłada na działalność edukacyjną i społeczną. Jej wystąpienia, publikacje i projekty koncentrują się na reprezentacji, edukacji oraz neuroróżnorodności w miejscu pracy. Współtworzyła Cultural Perspective Committee w ramach British Dyslexia Association i pełni funkcję obserwatorki w BDA Executive Board. Jej zaangażowanie obejmuje także działalność jako powierniczka w Waltham Forest Dyslexia Association, doradczyni w Centre for Neurodiversity at Work oraz członkini rady współprodukcji w Neurodiversity in Business.
Z ponad 30-letnim doświadczeniem w edukacji, Marcia pracowała na wszystkich poziomach nauczania, a obecnie pełni funkcję liderki ds. partnerstw w zakresie edukacji dalszej w Diversity and Ability. Jej działalność inspiruje osoby z dysleksją do budowania pewności siebie i realizowania swojego potencjału.
Podsumowanie
Webinar zorganizowany przez fundację Atypika i Uniwersytet SWPS był inspirującym wydarzeniem, które rzuciło nowe światło na kwestie dysleksji i neuroróżnorodności. Prezentacja Marcii Brissett-Bailey podkreśliła znaczenie akceptacji i wsparcia dla osób neuroróżnorodnych, zarówno w społeczeństwie, jak i w miejscu pracy. Dzięki takim inicjatywom możemy budować świat, w którym różnorodność nie jest przeszkodą, lecz źródłem siły i innowacyjności.
